اسكندر بيگ تركمان
543
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
از سفاهت و بيعقلى و نشأ جهل و جنون است و يا تواند بود كه بحسب ضرورت چند روزى با دشمن مدارائى كرده باشد بهر تقدير او را مطلق العنان ساختند و فرهاد خان در كمال شوكت و اقتدار متوجه انتظام مهام كل طبرستان شده ميانهء او و الوند ديو نخست مراسلات بوقوع پيوست و از حال ملك بهمن قياس حال خود نموده اصلا از خوف جان راضى بملاقات فرهاد خان نميشد . فرهاد خان از اطاعت او مأيوس گشته متوجه محاصرهء قلعه اولاد شد الوند ديو چون بالفعل معين و ناصرى كه او را از مضيق محاصرهء قزلباش خلاص سازد گمان نداشت خود را محصور نساخت اولاد و اتباع و فرزندان را در قلعه گذاشته خود با معدودى از موافقان روى بجنگلستان آورد فرهاد خان بمحاصره قلعه پرداخته بحسن سعى و تدبير كار بر محصوران تنگ ساخت و جمعى از اهل قلعه را بدانهء انعام و احسان رام [ 372 ] ساخته چارهء بجز بيرون آمدن و قلعه سپردن نيافتند و بيمن اقبال بيزوال شاهى فتح قلعه تيسير پذيرفته تمامت اموال و اسباب و متملكات الوند ديو و اولاد و اتباع بدست درآمد و حقيقت اين فتح مبين را به خدمت اشرف عرض كرد و در وقتى كه رايات جلال از قزوين برسم سير و صحبت باصفهان توجه نموده بكاشان رسيده بودند خبر فتح قلعهء اولاد رسيد و فرهاد خان بخلع فاخره و جايزه و جلدوى متكاثره سرافراز گشت و الوند ديو بيسر و سامان در جنگل و بيشه گرديده هر شب در جائى و هر روز در مقامى با كمال بىآرامى مقام نداشت باقى احوال او در سال آينده مرقوم قلم بيان ميگردد انشا الله تعالى . ذكر وقايع گوناگون كه باقتضاى سپهر بوقلمون درين سال بظهور پيوست در اوايل اين سال ذوالفقار خان كه بايلچيگرى روم رفته بود مقضى المرام معاودت نموده مكتوب محبت آميز محتوى بر استحكام بنيان صلح از جانب حضرت خواندگار آورد و هم در اين سال ميرزا ضياء الدين قزوينى و خواجه ابو نصر خوافى ايلچيان حضرت جلال الدين محمد اكبر پادشاه فرمانفرماى هندوستان را رخصت انصراف ارزانى داشته بخلاع فاخره و انعامات وافره سرافراز فرمودند . منوچهر بيك ايشيك آقاسى باشى غلام خاصه شريفه بايلچى گرى هند مأمور گشته برفاقت ميرزا ضياء الدين روانه شده و تحف و هداياى لايقه و تنسوقات فايقه فرستادند از جمله تحف يكصد رأس اسب خانه زاد پاك نژاد بود كه از اسبان نامى ولايت عربستان و گرجستان و بياتى بحاصل آمده و ماديانهاى تازى نژاد كه هر يك بعالمى برابر بودند و ساير تحف و هداياى نفيسهء ايران على هذا القياس و مكتوب محبت آميز در جواب مكتوب آن حضرت در قلم آمد و در آن نامهء نامى بقلم صداقت رقم نگارش يافت كه چون همت و الا بتسخير خراسان و استرداد ملك موروث مقصور است و در اين سال كه جلوس بر مسند سلطنت و فرمانروائى ايران روى داده بجهة مشاغل عظيمه كه در دفع دشمنان خانگى پيش آمده بدفع بيگانه پرداختيم و يك دو مرتبه كه سفر خراسان واقع شد از حوادث روزگار انتزاع آن ولايت از يد متغلبهء اوزبكيه همچنانكه پيش نهاد همت و الا بود تيسير پذير نگشت و